Για κάθε 'Ορθόδοξο Χριστιανό ό ενοριακός του Ναός είναι το σημείο απ' όπου αντλεί την «Άγιο-Πνευµατική» του υπόσταση. Τον «Άγιο-Πνευµατικόν» χαρακτήρα τής οντότητας του, δηλαδή την θεία χάρη. 'Εκεί, στον ενοριακό µας Ναό, πήγε ή µάνα µας αγκαλιά, να πάρει αύτη «σαραντισµούς» και έµεις την πρώτη ευλογία της ζωής µας. 'Εκεί αξιωθήκατε µε το Μυστήριο του βαπτίσματος να «εγκεντριστούµε» στο αειθαλές δένδρο, στο Σώµα Χριστού, που είναι «ή 'Εκκλησία Του. 'Εκεί σφραγιστήκατε µε την Στάµπα του Αγίου Πνεύματος όταν µας έµύρωσε ό παπάς. 'Εκεί παντρευόµαστε και στεφανωνόμαστε, µε το ιερό µυστήριο τού Γάµου, για µμυστηριακή συνταύτιση και ευλογία της παρά-πέρα ζωής µας, της οικογενειακής. Εκεί καταφεύγουμε για να ζητήσουµε το έλεος του Θεού και την άφεση των αµαρτιών µας µε το μυστήριο της Εξομολόγησης, όταν άντιληφθούµε τις άστοχες και λανθασμένες επιλογές µας, στις όποίες µας σπρώχνει κάθε φορά ή έμφυτη πονηρία και ό εωσφορικός µας εγωισµός. 'Εκεί κοινωνούμε των αχράντων μυστηρίων, όπου το Σώμα και το Αίμα τού Χριστού γίνεται δικό µας σώμα και αίμα είς άφεσιν αµαρτιών µας και εις ζωήν αίωνιον», και εμείς γινόμαστε «σύσσωµοι και σύναιµοι» µε τον Χριστό. 'Εκεί συγκεντρωνόμαστε και κάθε Κυριακή, για να δοξάσουμε τον Αναστάντα Χριστό, να τον ευχαριστήσουμε για την Εβδομάδα που έφυγε και να ζητήσουµε την ευλογία Του για την καινούρια εβδομάδα που σήμερα (την κάθε Κυριακήν ) αρχίζει. Και όταν κάποτε πιούµε και την τελευταία σταγόνα του βίου τούτου και σβύση της έπίγειας Ζωής µας το καντήλι, εκεί και πάλι θα µας οδηγήσουν οί «συγγενείς τε και οι Φίλοι», για να πάρουμε εμείς την έσχατη ευχή της Εκκλησίας, κι εκείνοι να µας δώσουνε «τον τελευταίον ασπασµόν». Με δυο λόγια, ο Ενοριακός Ναός για εµάς τους Ορθοδόξους Χριστιανούς είναι το επίκεντρο της θρησκευτικό κοινωνικής µας ζωής. Αξίζει λοιπόν τον κόπο να τον επισκεφθούμε ... Από μακριά ή θέση του καθεδρικού µας Ναού επισημαίνεται από το επιβλητικό καμπαναριό του.
 
Πάµε. Και µπραίνουμε από τη μεγάλη εξώπορτα εις .
 
 
 Το προαύλιο του Ναού μας
 
Σε τρία ανισόπεδα επίπεδα εκτείνεται το προαύλιο τού Ναού μας.
Στο πρώτο, (το «κυρίως Προαύλιο»), όπως εισερχόμεθα, στα δεξιά βλέπουμε τον τάφο του Οικονόμου παπά-Δημήτρη Γρίβα, ήρωα του 1821, που αγωνίστηκε ως στρατιωτικός και πολιτικός για την απελευθέρωση της Πατρίδος μας από τον ζυγό των Τούρκων.
 Στην πλάκα διαβάζουμε:
 
ΩΔΕ ΚΕΙΤΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΟΣ Δ.ΓΡΙΒΑΣ ΕΞΗΚΟΝΤΑΕΤΙΑΝ ΟΛΗΝ ΤΑ ΤΟΥ ΙΕΡΕΩΣ ΕΡΓ Α ΕΝ ΜΕΘΩΝΗι ΜΕΤΕΛΘΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝ ΤΗΣ ΠΑΤΡΙΔΟΣ ΚΙ ΝΔ ΥΝΩΝ ΠΟΛΛΑΧΟΣΕ ΜΕΤΑΣΧΩΝ ΕΤΕΛΕΥΤΗΣΕΝ ΕΝΕΝΗΚΟΝΤΟΥΤΗΣ ΤΗΝ ΗΛΙΚΙΑΝ ΕΝ ΜΕΘΩΝΗι ΕΤΕΙ ΑΩΞΓ' ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ Κ' ΠΑΡΑΚΕΙΤΑΙ Δ'ΩΔΕ Η ΑΥΤΟΥ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΑ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ Η ΜΕΤΑ ΜΙΚΡΟΝ ΑΚΟΛΟΥΘΗΣΑΣΑ ΑΥΤΟΝ ΕΙΣ ΤΗΝ ΑΙΩΝΙΑΝ ΖΩΗΝ ΕΒΔΟΜΗΚΟΝΤΟΥΤΙΣ ΤΗΝ ΗΛΙΚΙΑΝ, ΕΤΕΙ ΑΩΞΔ'
 
 
 
Ό παπά-Δημήτρης ήταν στενός συνεργάτης τού Δεσπότη της Μεθώνης Γρηγορίου Παπαθεοδώρου", και έλαβε μέρος στην πολιορκία της Τριπόλεως. Από το 1823, έως το 1827 γίνεται βουλευτής της 'Επαρχίας Μεθώνης. Μετά την απόβαση του 'Ιµπραήµ πασά στη Μεθωνη ( τό 1825), αγωνίζεται στην πολιορκία του Νεοκάστρου, και στη συνέχεια επάνω στο νησί Σφακτηρία, Τον Απρίλιον του 1825 συνελήφθη αιχμάλωτος από τούς Τουρκοαιγυπτίους, και παρέµεινε αιχμάλωτος για 6 µηνες. Γι αυτό ο τάφος του γραφεί: «ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝ ΤΗΣ ΠΑΤΡΙΔΟΣ ΚΙΝΔΎΝΩΝ ΠΟΛΛΑΧΟΣΕ ΜΕΤΑΣΧΩΝ».  Πολλαχόσε, δηλαδή µε πολλούς και ποικίλους τρόπους. Βλέπουµε τον τάφο σιωπηλοί και ή αυτοκριτική και απογοήτευση για εµας τους 'ίδιους, τους Μεθωναίους, γίνεται δάκρυ καρδιοστάλακτον ...
 
 Στο Προαύλιο του Αγίου Νικολάου βρίσκεται ό τάφος ενός  'Ήρωα! Ένας περιφρονημένος τάφος. ένός ξεχασμένου ήρωα ... 'Ήρωας, µήπως λογίζεται μόνον ό νεκρός της μάχης; 'Όσοι επέζησαν, έχασαν την Ιδιότητα του ηρώος;  Ό Κολοκοτρώνης, ό Κανάρης, ό Μιαούλης, ή Μπουµπουλίνα, και όσοι επέζησαν μετά τον Μεγάλων Αγώνα δεν είναι 'Ήρωες;
 
Στο ίδιο επίπεδο, πίσω από το 'Ιερό, στη βορειοανατολική γωνία της µάντρας, ευρίσκεται το παλαιό οστεοφυλάκιο, «το χωνευτήρι», από τότε που ό Άγιος Νικόλαος ήταν μικρό εκκλησάκι στο νεκροταφείο του προαστίου «Βαρούσι». Σήμερα βέβαια δεν είναι σε χρήση το οστεοφυλάκιο. Στο δεύτερο επίπεδο, καθώς ανεβαίνουμε µε τρία σκαλοπάτια, είναι:
 
 Ή πόρτα τής εισόδου µας στον κυρίως Ναό. Δεξιά και αριστερά της έχουν εντοιχισθεί δύο πλάκες. Στην αριστερή πλάκα αναγράφονται τα ονόματα των «Ευεργετών του Ναού» και στην δεξιά τα ονόματα των υπερ της «πατρίδος» πεσόντων στους Βαλκανικούς πολέμους του 1912-1913.
 
 
Στην αναβαθμίδα αριστερά, κάτω από την πλάκα των «ευεργετών», υπάρχει επί ασβεστολίθου ανάγλυφος. σταυρός και εγχάρακτο το έτος 1833, έτος που θεµελιώθηκε ό Ναός. 'Ολοκληρώθηκε όμως και εγκαινιάστηκε το έτος 1839.
 
Στην αριστερή γωνία του τοίχου του κτηρίου βλέπουμε την «είσοδο των γυναικών», που οδηγεί αμέσως στον γυναικωνίτη. Δεν έµπαιναν τα παλαιότερα χρόνια από την «κυρία είσοδο» του Ναού για να µην εφελκύουν τα βλέμματα των ανδρών και τα «σχόλια» των άλλων γυναικών για την τέτοια η διαφορετική αμφίεση και εμφάνιση τους ... Εκτός από τις «νιόπαντρες», που έμπαιναν µε τούς άντρες τους από την «κυρία Είσοδο», για να ιδούν όλοι οι εκκλησιαζόμενοι το καινούριο «ζευγάρι». Και πήγαινε ό «Επίτροπος», εκεί που στέκονταν, κρατώντας «αλάβαστρων μύρου» στο δεξι και δίσκο εράνου στ' αριστερό του χέρι. 'Έραινε τους νιόπαντρους µε µύρα ο επίτροπος, και ό «γαµβρός» έριχνε στον δίσκο το φιλοδώρημα του.
 
 
Στο 3ο επίπεδο βλέπουμε το μεγαλοπρεπές «καμπαναριό», πραγματικό αριστούργημα αρχιτεκτονικής. Από την ενσωματωμένη πλάκα πληροφορούμεθα ότι χτίστηκε το 1912. Κοιτάζοντας το καμπαναριό εμείς οι παλαιότεροι, φέρνουμε στη μνήμη µας τον αξέχαστο κωδωνοκρούστη  Νιόνιο Γιαννακουλάκο, που οι συμπολίτες µας τον παρονόμαζαν, δεν γνωρίζω το γιατί, «Φώκολον». Στα χέρια του τα γλωσσίδια της καμπάνας γίνονταν όργανα μουσικά και καλλικέλαδα. Κελαηδούσαν και εγέμιζαν την ατμόσφαιρα µε παλμούς χαράς ή λύπης, ανάλογα µε την περίσταση. Από τότε πού έφυγε από τον κόσμο µας για τις ουράνιες κατοικίες, οι καμπάνες του Αγίου Νικολάου έχασαν το μελωδικό τους κελάηδημα ... Άγαρμπα χτυπήματα από εμάς τους «ατζαμήδες», που εκτράχυναν και δεν έτερπαν την ακοήν κατ' αρχάς, και αργότερα, όταν τοποθετήθηκε σύστημα αυτοµάτου κρούσεως, οι καμπάνες χτυπάνε, ναι µεν µε κάποια ομοιομορφία των «προγραμμάτων κρούσεως», αλλ' όµως µε τον 'ίδιο άνιαρό τρόπο. κι έτσι κατάντησαν άτονες, άψυχες, ψυχρές. Χωρίς μεράκι, χωρίς συναίσθηµα, χωρίς χρώμα!.
β. Το εσωτερικό του Ναοϋ µας:
 
Με δέος και ευλάβεια μπαίνουμε στον «Κυρίως Ναό». Λάμπει απο οµορφιά και καθαριότητα! Προσκυνούµε την εικόνα του Αγίου Νικολάου, ψυθιρίζοντας εσωτερικά και µυστικά το Απολυτίκιόν του:
 
Κανόνα Πίστεως και εικόνα πραότητος, εγκρατείας διδασκάλων ανέδειξε σε τη ποίµνη σου ή των πραγμάτων αλήθεια! Δια τούτο εκτίσω τη ταπεινώσει τα υψηλά, τη πτωχεία τα πλούσια! Πάτερ Ίεράρχα Νικόλαε, πρέσβευε Χριστώ τώ Θεώ σωθήναι τας ψυχας ήµων».
 
 
Και στρέφουµε τα βλέμμα µας παντού:
 
Άνω (πρός Ούρανόν ): Ωραιότατη κοίλη και σκαλιστή οροφή, έργον του αριστοτέχνη ξυλουργού Νικολάου Δ. Σαρδέλη, που ο 2002 αντικατέστησε την παλαιά οροφή του Ναού, γιατί ήταν «σεσαθρωµένη», σκοροφαγωμένη δηλαδή, κι έτοιμη να πέσει. Στα κοιλώματα της οροφής τοποθετήθηκαν και πάλι, μετά από συντήρηση ειδικών. οί εικόνες  του μοναχού Γ. Ν. Ανδρονίκου, που υπήρχαν εκεί. ζωγραφισμένες από το 1872 έως το 1883. Ή παράδοση λέει ότι Ο αγιογράφος ήταν μοναχός, και απέθανε στη Μεθώνη µετα την ολοκλήρωση της αγιογράφησης του Ναού µας. Οί εργασίες αποκατάστασης των εικόνων, που έγιναν κατά την ανακαίνιση του Ναού µας είναι βεβαίως ικανοποιητικές, αλλά όπως και να το κάνωμε, µε τις διορθώσεις χάνεται ή αρχική ωραιότητα και αίγλη των καλλιτεχνημάτων, χαρακτηριστικά που είχαν όταν πρωτοβγήκαν από τα χέρια τού καλλιτέχνη.
 
Αυτές  οι εικόνες είναι οι ακόλουθες: Ό Παντοκράτωρ στο κέντρο, περιβαλλόμενος από «αγγελάκια» δυτικής τεχνοτροπίας, οί τέσσαρες Ευαγγελιστές και δύο ακόµη εικόνες από τα θαύματα του 'Ιησού (ο εκ γενετής τυφλός στην κολυμβήθρα τού Σιλωάµ και ο παραλυτικός στην Προβατική κολυμβήθρα).
Το ταβάνι και οι τοίχοι σφίγγουν αρμονικά µε µια κοίλη τενία, εικονογραφημένη και αυτή από τον Ανδρόνικο που προαναφέρατε, µε διάφορες σκηνές από τον βίο και τα θαύματα του 'Ιησού Χριστού.
 
Ανατολικά ( εμπρός): Μεγαλοπρεπέστατο το ξύλινο τέμπλο με τις σκαλιστές διακοσμήσεις. Οι εικόνες του Δωδεκάορτου στην κορυφή του Τέμπλου καθώς και εκείνες στα δίφυλλα «βημόθυρα», είναι έργα επίσης του Γ. .Ανδρονίκου. 'Ενώ οι εικόνες των τριών πυλών ( Ωραία Πύλη, Βόρεια Πύλη, Νότια Πύλη), είναι έργα του Μεθωναίου ζωγράφου Μαστρο-Βαγγέλη» του Γαβριήλ. Οι κατά μέτωπο εικόνες του τέμπλου ( Δεξια: o Χριστός, ό Τίμιος Πρόδρομος και ό Άγιος Σπυρίδων , Δεξιά: Θεοτόκος. ό Άγιος Νικόλαος και ό Άγιος Διονύσιος Ζακύνθου), μέχρι το 1958 ήσαν έργα του «Μαστρο-Βαγγέλη», αλλά αντικαταστάθηκαν με «χαλκομανίες» δηλαδή με σταμπαριστές επι χάρτου είκόνες, μαζικής παραγωγής, με πολυτελή και ωραία αργυρή επένδυση. του Μαστρο-Βαγγέλη όμως είχαν πιο πολλήν αξία, ιδιαίτερη αξία, τόσον ως μεταβυζαντινά έργα, προπαντός όμως γιατί ό Αγιογράφος ήταν Μεθωναϊος. Αλλά των ντόπιων τα έργα σπάνια εκτιμώνται από τους συμπολίτες, όχι μόνο στη Μεθώνη, αλλά και «σε κάθε ... Μεθώνη!»
 
Βόρεια, ό «άμβων». Σπανίας καλλιτεχνικής αξίας, κατασκευασθείς το 1866, προβάλλει μεταίωρος από τον τοίχων, εις αρκετόν ύψος. Ή 'οδός εκεί είναι εφικτή μόνον από την στενή στοά με σκαλοπάτια, κρυφή , μέσα στον τοίχο! Στη νότια πλευρά του Κυρίως Ναού βλέπουμε το «Δεσποτικό», τον  Αρχιερατικό δηλαδή θρόνο, που είναι καινούριος, γιατί το έτσι αντικαταστάθηκε το παλαιό ξύλινο Δεσποτικό με τις τριγωνικές οπές. που είχαν αποσαθρωθεί λόγο της πολυκαιρίας.
Το Δυτικό τμήμα του ναού (πίσω):
 
 Ό διώροφος; Γυναικωνίτης! 'Εκεί από μερικές δεκαετία; εκκλησιάζονταν οι γυναίκες, οι όποιες είπαμε πιο πάνω, έμπαιναν από το παραπόρτακι της δευτέρας βαθμίδος του προαυλίου. Υπήρχε εικονοστάσι του Αγίου Νικολάου, όπου και προσκυνούσαν, καθώς και μικρό «παγκάρι μέ κεριά. Και επειδή συνήθως εγέμιζεν απα. πλήθος γυναικών, οι πλεονάζουσες ανέβαιναν στον επάνω όροφο, Από εκεί είχαν καλλίτερη εποπτεία των τελουμένων εντός του Ναού, αλλά μόνον οι «μπροστινές» δηλαδή της πρώτης σειράς! Οί άλλες, οί «πισινές;», δεν έβλεπαν τίποτε, και εμιμούντο τις «μπροστινές» σε κάθε κίνησή τους! 'Έσκυβαν το κεφάλι οι μπροστινές; Το έσκυβαν και οι πισινές! 'Έκαναν τον Σταυρό τους οι μπροστινές; Τον Σταυρό τους και οι πισινές! Γονάτιζαν οι μπροστινές; Γονάτιζαν και οι πισινές! Αργότερα όμως ... εκσυγχρονιστήκαμε! Σήμερα γυναίκα; και άντρες ανάμεικτοι στον Κυρίως Ναό και, δυστυχώς ... χωράμε όλοι! Και ούτε που τον γεμίζουμε.
 

 Πηγή : Οδοιπορικόν στις Εκκλησίες και τα εξωκκλήσια της σημερινής Μεθώνης ( Κ.Δ Κωστόπουλου )