Στις περιοχές που το κόψιμο της Βασιλόπιτα δεν ήταν έθιμο, την Πρωτοχρονιά έκο­βαν συνήθως ένα ψωμί, συχνά διακοσμημένο με σταυρό και ξηρούς καρπούς ή σουσάμι. Έκαναν μικρές παραλλαγές στη γεύση ώστε να είναι γιορ­ταστικό το ψωμί όχι όμως και πολύ διαφορετικό από το καθημερινό, για να συνοδεύει τα γεύμα­τα.
Χαρακτηριστικό δείγμα αυτής της συνήθειας είναι τούτο το πελοποννησιακό ψωμί από την Πύλο, που του έδιναν σχήμα κουλούρας.
 
Βράζετε ένα μασούρι κανέλα και ένα φύλλο δάφνης και με το αρωματισμένο αυτό νερό ζυ­μώνετε ψωμί (βλ. σελ. 19) μαζί και με ελαιόλαδο, και το πλάθετε κουλούρα. Βάζετε μέσα νόμισμα και γύρω γύρω μπόλικο σουσάμι. Από πάνω βά­ζετε αμύγδαλα και καρύδια άσπαστα.
 
Αφήνετε ν' ανέβει και ψήνετε την κουλούρα.
 
 
Σάν άποφάγανε, έκοψε ό γούμενος τή βασιλόπιττα με ευλάβεια, σαν να 'κανε Λει­τουργία. Σέ κάθε κομμάτι έλεγε: (Του Χρίστου, της Παναγίας, του Αγίου Βασι­λείου, της Αγίας Παρασκευής, του σπι­τιού, του πάτερ-Νικάνορος, του πάτερ-Κχ/.λίνικου, του Σίλβεστρου, του τάδε, του τάδε», ώς πού στό τέλος έκοψε και για «τα ζωντανά, τα δεντρικά, τα γεννή­ματα, τις βάρκες». Που νά φτάξει μια βασιλόπιττα για τόσα κομμάτια! Σαν τε­λείωνε ή μιά, είχανε άλλη έτοιμη, κ' ύστερα άλλη, και τις βάζανε μπροστά του οί γυναίκες. Στα παιδιά και στους γέρους, έκανε πώς ξεφεύγει τάχα το μαχαίρι, κ' έκοβε πιο μεγάλα κομμάτια: ((Νά, μιά κόμματα γιά το Γιαννάκι! Νά, μιά κόμ­ματα γιά τον μπαρμπα-Βασιλέ!»
Σάν πήρε ό κάθε ένας το κομμάτι του, τά παιδιά είπανε τά κάλαντα, λέγανε μαζί κ' οί κοπελοΰδες. "Υστερα φάγανε βασιλό­πιττα μέ τό τυρί, δσο ήθελε ό καθένας. "Ηπιανε κι άπό ένα ποτηράκι κονιάκι οί άντρες, κι άπό ένα ζεστό, άλλος φασκο-μηλιά, άλλος γάλα, και πήγανε νά κοιμη­θούνε.
Συνήθιζαν ο'ι αρχαίοι "Ελληνες πρω'ί να λαμβάνωσι τό άκράτισμα, ήτοι οίνον έντδς του οποίου ε'ιχεν έμβαπτισθή τεμάχιον άρτου, την συνήθειαν δε ταύτην εΐχον και οί μεσαιωνικοί ημών πρόγονοι, μάλι­στα οί εργατικοί, καλούντες τό πρωϊνόν τούτο εμβρωμα βουκκάκρατον (βούκ-κα+άκρατος).
Φ. Κουκουλέ Βυζαντινών βίος καί πολιτισμός, .„ Έν Αθήναις 1952, έκδ. ΠΑΠΑΖΗΣΗ Ι||1

 

Πηγή : Γεύση Ελληνική Ευη Λ.Βουτζινά  - Τόμος 1